Zie je eruit als je naam?

Als ik denk aan de naam Bob, dan zie ik een man voor me van middelbare leeftijd met een rond gezicht, en kort, donker haar. Misschien heb je ook wel eens ervaren dat je vond dat iemand eruit zag als een typische Henk, Laura, Anouk of Inge. Kan het zo zijn dat mensen eruit zien als hun naam? En wat betekent dat voor toekomstige ouders die een naam zoeken voor hun spruit?

Wie is het?

Nieuw onderzoek laat zien dat dit inderdaad het geval zou kunnen zijn, en dit mogelijk iets te maken heeft met bepaalde stereotypes in onze cultuur. Tijdens meerdere experimenten lieten wetenschappers honderden mensen uit Frankrijk en Israël foto’s zien van gezichten. De deelnemers kregen de opdracht om uit een lijst van vier of vijf namen de naam te kiezen die zij het beste bij het gezicht vonden passen. In al die experimenten waren de deelnemers beter in het voorspellen van de juiste naam dan op basis van kans verwacht zou mogen worden (zij voorspelden 25 tot 40% van de namen goed, terwijl je op basis van kans 20 tot 25% zou verwachten). Dit was zelfs het geval wanneer er werd gecorrigeerd voor etniciteit of leeftijd.

Cultuurgebonden

Hoe zou het komen dat mensen zo goed zijn in het voorspellen van iemands naam op basis van een gezicht? De onderzoekers denken dat dit verschijnsel gedeeltelijk verklaard kan worden door cultuur-specifieke stereotypes die mensen hebben bij bepaalde namen. Het was namelijk zo dat de Franse deelnemers vooral de Franse namen goed konden voorspellen, terwijl Israëlische deelnemers juist de Israëlische namen beter konden voorspellen. Voor Fransen was het dus makkelijker om te raden of iemand Pierre of Louise heette, dan Avraham of Yael, terwijl voor Israëliërs het omgekeerde het geval was. Voor ons Nederlanders zou het waarschijnlijk makkelijker zijn om te raden of iemand Piet of Anita heet, dan om de naam Benedetto of Rafaella (Italiaanse namen) te verbinden aan het juiste gezicht.

Computer kan het ook

De onderzoekers wilden zeker weten of het echt de gezichten zijn die de informatie bevatten op basis waarvan je de naam kan raden – komt het niet gewoon omdat mensen gebiased zijn (d.w.z. vooroordelen hebben op basis van bijvoorbeeld persoonlijke of historische kennis)? Om hier zeker van te zijn trainden de onderzoekers een computer in het gebruik van een algoritme om namen aan gezichten te koppelen. De computer maakte na het aanleren van het algoritme, net als mensen, betere voorspellingen dan op basis van kans te verwachten viel (tussen de 54 tot 64% accurate voorspellingen, waar er op basis van kans 50% verwacht kon worden). De onderzoekers concludeerden dan ook dat de goede voorspellingen waarschijnlijk echt toe te schrijven zijn aan de informatie een gezicht overdraagt, en in die zin niet specifiek zijn voor menselijke waarneming.

Hoe kan een gezicht een naam uitstralen?

Maar hoe kan een gezicht ons nou het gevoel geven dat er een bepaalde naam bijhoort? De onderzoekers denken dat het krijgen van een bepaalde naam kan werken als een self-fulfilling prophecy (een zelf-vervullende voorspelling). Doordat je onbewuste verwachtingen hebt bij een naam, ben je (soms zonder dat je het doorhebt) geneigd om je uiterlijk aan te passen op een manier die bij die naam past. De onderzoekers vonden ondersteuning voor dit idee in één van hun experimenten door te laten zien dat gedeeltes van het gezicht waarover je als individu controle hebt, zoals gezichtsbeharing, voldoende waren om het effect te laten plaatsvinden.

Toekomstige ouders, choose wisely! De naam die je kiest voor je kind zou diens leven op meer manieren kunnen beïnvloeden dan je misschien al dacht.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s